mensenwerk

marjorie@mens-en-werk.net 06 5120 5055 LinkedIn

+ menu

ontwikkeling van mens en organisatie

Werkdruk: een veelkoppig monster

8 januari 2019

Organisaties vragen me meestal pas om met ze mee te kijken als het al een tijdje niet lekker loopt en als ze maar niet boven tafel krijgen waar de schoen wringt. Logisch, want als alles goed gaat, hebben ze mij niet nodig, en als ze weten wat er aan de hand is, idem dito. Dan zijn ze mans genoeg om dat zelf aan te pakken.

Een van de problemen waarbij organisaties mij inschakelen is wanneer er sprake is van (te) hoge werkdruk en daaraan gerelateerde werkstress. Ze maken zich zorgen over de gevolgen daarvan. Terecht.

Die hoge werkdruk vertaalt zich bijvoorbeeld in teruglopende resultaten of in ontevredenheid van klanten of opdrachtgevers. Of in gedoe tussen medewerkers, die met een boog om elkaar heen lopen of ruzie maken. Soms is het gevoel van ‘samen de schouders eronder’ zoek. Iedereen loopt maar te rennen en er komt te weinig meer uit.

En op een gegeven moment haken mensen af. Soms mentaal, dan gaan ze als het ware innerlijk met pensioen. Soms worden mensen letterlijk ziek van het werk. Koppijn, stress, slecht slapen, in bed liggen malen, piekeren, een kort lontje hebben, moe en huilerig zijn, je alleen voelen staan, allemaal signalen die aangeven dat er echt wat mis is.

Werkplezier is in zo’n situatie ver te zoeken. Als buitenstaander voel je dat ook. Als je binnenkomt voel je als het ware een zware deken over het werk liggen. Zwaar in de zin van onvermogen om op eigen kracht het tij met elkaar te keren en het weer te laten stromen.

Werkdruk als veelkoppig monster

Wat komt er nou eigenlijk achter het begrip ‘werkdruk’ weg? Tijd om daar dieper in te duiken.

Wanneer mensen over werkdruk praten hebben ze de neiging om te focussen op de inhoud van het werk. Op de hoeveelheid, op hoe moeilijk of eentonig het werk is, op het tempo of op de emotionele belasting. Om vervolgens te concluderen dat het probleem in die inhoud zit en dat de oplossing daar dan ook is te vinden.

Voor een deel is dat ook zo. Maar het is niet het hele verhaal. Want wat maakt dat de een in vergelijkbare omstandigheden wél lekker aan het werk is terwijl de ander zich overbelast voelt en het niet meer ziet zitten?

Er zijn veel verschillende modellen en ideeën over werkdruk. De meeste experts zijn het erover eens dat werkdruk een veelkoppig monster is dat samenhangt met zowel individuele als organisatieaspecten.

In mijn manier van kijken en werken orden ik die aspecten in drie clusters:

Samenhang en dynamiek

Al die individuele en organisatieaspecten kunnen ieder voor zich bijdragen aan het ontstaan en ervaren van werkdruk en werkstress. Ze beïnvloeden elkaar ook nog eens een keer in een dynamisch, beweeglijk proces. Een paar voorbeelden daarvan:

Samen op onderzoek uit

Werkdruk is dus met recht een veelkoppig monster. Onderzoek en aanpak daarvan vraagt dan ook om verder te kijken dan de inhoud van het werk. Het vraagt om een geïntegreerde benadering waarbij je kijkt naar alle organisatie- en individuele aspecten en hoe die op elkaar inwerken.

Ik kies in mijn benadering niet voor een expertaanpak, maar voor onderzoek samen met alle betrokkenen, omdat dat zowel inhoudelijk als qua eigenaarschap het meeste oplevert. Je gaat echt samen aan het werk. Al eerder heb ik een blog geschreven over deze manier van lerend onderzoeken in het werk zelf.

Dit gezamenlijk onderzoek maakt duidelijk ‘waar het lek zit’. Het is actiegericht, zodat je meteen een vliegende start maakt met de aanpak. Daarbij liggen er verantwoordelijkheden op het bord van de organisatie en ook op het bord van het individu.

In mijn volgende blog beschrijf ik een casus rond werkdruk bij een organisatie die ik heb begeleid. Daarin beschrijf ik hoe ik het onderzoek samen met de betrokken heb gedaan, wat het hen aan inzichten heeft opgeleverd en wat er vervolgens mee is gebeurd.

Wil je deze blog automatisch in je inbox ontvangen? Meld je dan hier aan.

Klagen mensen in jouw organisatie over werkdruk? Kom je er maar niet achter wat de achterliggende oorzaken zijn? Weet je niet hoe je het moet aanpakken?

Neem contact op