mensenwerk

marjorie@mens-en-werk.net 06 5120 5055 LinkedIn

+ menu

ontwikkeling van mens en organisatie

Hoe gaat het nou echt met je?

6 november 2018

Een groep herplaatsingskandidaten komt de zaal binnen. Ze zijn bij de meest recente reorganisatie overbodig geworden. Afgedankt na vele jaren trouwe dienst, althans zo voelt het voor hen. Trek jezelf dan maar eens aan je haren uit het moeras omhoog.

Ieder voor zich kennen ze de emoties die daarbij komen kijken. Het ongeloof: het zal toch niet waar zijn dat ik…? De boosheid. Het verdriet om wat verloren is gegaan en de angst voor wat de toekomst zal brengen. Herplaatsing elders, ontslag, uitkering. Niet voor niets staat baanverlies bovenin het rijtje life events dat voor mentale, emotionele en vaak ook fysieke stress zorgt.

Het scenario ‘geen werk maar een uitkering’ is in de optiek van de werkgever voorlopig nog niet aan de orde. Hij zorgt voor een programma met activiteiten om snel weer aan het werk te kunnen. Elders in de organisatie of daarbuiten. Ze krijgen daar ruim de tijd voor.

Luisteren aan de buitenkant

De herplaatsingskandidaten zijn tot nu toe druk bezig geweest. Met het maken van een LinkedIn profiel, met nadenken over wat ze willen en wat ze kunnen. Ze doen loopbaantesten, voeren netwerkgesprekken, nemen de vacaturesites helemaal door en solliciteren volop.

De vaart wordt er flink in gehouden. Iedereen weet: hoe langer het duurt voor je een andere baan hebt, hoe kleiner de kans dat het überhaupt zal lukken om tijdens de herplaatsingsperiode goed weg te komen.

En daar zitten ze dan in een groepsbijeenkomst. In de introductieronde vertellen ze wat ze de afgelopen tijd hebben gedaan om van werk naar werk te gaan en hoe goed ze daarmee bezig zijn. Ze presenteren zich vol energie, met geloof in zichzelf en in de toekomst.

Goed bezig! Ze laten zich niet kennen. Het zijn immers grote mensen die kunnen omgaan met teleurstellingen. Die uitdagingen zien in plaats van problemen.

Au!

Maar toch. Onder hun houding van ‘can do’ zit ook iets anders. Aan de binnenkant zijn ze heel kwetsbaar. Dat laten ze niet zien of horen. Niet aan mij, niet aan elkaar, niet aan zichzelf.

Onderhuids is de spanning in de zaal voelbaar. Soms zichtbaar in een oogopslag, een zucht, een trek om een mond. Er staat een grote olifant in de kamer, maar we doen net of die er niet is.

Totdat ik de vraag ‘hoe is het nu eigenlijk écht met je?’ op tafel leg. Het wordt stil.

Luisteren aan de binnenkant

Dan begint de eerste te vertellen. Niet over al zijn activiteiten om weer aan het werk te komen. Wel over zijn twijfels, zijn verdriet, zijn angst over hoe het nu verder moet met zijn gezin, zijn hypotheek, zijn leven. De onzekerheid of het wel goed zal komen.

Hoe moeilijk is deze periode. Geknakt zelfvertrouwen. Gemis. Niet meer de waardering en het vertrouwen voelen van opdrachtgevers en klanten. Niet meer de kick krijgen als je een goede prestatie levert. Niet meer de band met collega’s voelen en ervaren dat je onderdeel bent van een werkgemeenschap. Niet meer het gevoel hebben dat je ertoe doet.

Het verhaal is herkenbaar. Een voor een doet ieder zijn of haar eigen verhaal terwijl de anderen luisteren. De uiterlijke façades van ‘goed bezig’, ‘gaat lukken’, ‘mij krijgen ze niet klein’ vallen even weg. Iedereen laat zichzelf echt zien en kennen. Dat geeft lucht.

Hier zitten mensen in de stilte, met hun hart open voor elkaar en voor zichzelf. Even geen druk gedoe, even hoeft er niets, wat een rust. Vertellen hoe het écht met je gaat. Luisteren naar de ander. De verschillen en de overeenkomsten voelen, en daar even niets van hoeven te vinden. Gedeelde smart is halve smart. Je bent niet de enige.

Van binnen weer naar buiten

En juist in die stilte, in die rust, in het donker vinden ze ook weer kracht. Ze ontdekken schatten in zichzelf waarvan ze niet meer wisten dat ze die hadden. Er ontstaat een nieuwe realiteit en besef van urgentie. Op een hele andere manier dan daarvoor. Met andere ogen en een ander gevoel.

Niet meer op een opgeblazen en onrealistische ‘can do’- manier. Ook niet vanuit wanhoop, ‘de dood of de gladiolen’. Wel vanuit realisme. Bewust van pijn maar ook van kracht, en met nieuwe handelingsruimte.

En nog belangrijker: niet meer alleen en ieder voor zich maar samen. ‘Hoe kunnen we elkaar helpen, wat kan ik voor jou betekenen en wat kun jij voor mij doen?’

Hoe het verder ging

Na de bijeenkomst gingen de kandidaten weer aan het werk. Solliciteren is immers een baan op zich. Maar ze deden het met meer rust, met het gevoel er niet alleen voor te staan. Elkaars netwerk inzetten, elkaar helpen bij het in kaart brengen van je profiel, elkaar moed inpraten als het tegenzit. Maatjes van elkaar.

Het was een lange weg. Sommigen vonden redelijk snel een andere baan. Anderen hebben er langer over gedaan. Weer anderen kwamen eerst in een uitkering terecht en zijn daar uiteindelijk uitgekomen. Met soms wonderlijke loopbaanswitches die ze zelf vooraf nooit hadden kunnen bedenken. Een enkeling is uit het arbeidsproces gebleven en heeft een andere levensvervulling gevonden.

Delen en gehoord worden

Pijn is niet fijn. Het is soms makkelijker om je gevoel uit te schakelen, je hoofd op volle toeren aan te zetten en maar heel hard aan de slag te gaan. Niet klagen maar dragen, flink zijn, ‘can do’. Even werkt dat.

Maar hoe harder je het donker wegduwt, hoe harder het terugkomt. Je kunt het monster maar beter in de ogen kijken. Het vraagt moed om de reis naar binnen te willen maken en in jezelf af te dalen, ook al is het daar donker en weet je niet waar je terecht komt.

En hoe fijn is het dan om daarin een maatje te vinden waarmee je kunt delen. Die samen met jou herkent en erkent wat er op dat moment is, ook al is dat nog zo pijnlijk. Iemand die écht luistert. Die daarmee aan zijn eigen reis naar binnen wordt herinnerd. Verhalen raken verhalen, je bent nooit de enige.

Echt luisteren is zonder oordelen, zonder in de actie te schieten, zonder met oplossingen te komen. Zonder medelijden, want daarmee stel je je boven de ander. Wel met compassie en een open hart, vanuit gelijkwaardigheid.

In het donker en de leegte waar je dan in terecht komt, kunnen werkelijk nieuwe inzichten ontstaan. Dan wordt het langzaam lichter. En vind je naast spoken ook krachten waarvan je niet meer wist dat ze er waren. Door te delen, te luisteren, te erkennen ontstaat er een nieuwe werkelijkheid. Een die niemand vooraf kende en die toch vertrouwd voelt.

Hoe luisteren mensen in jouw organisatie naar elkaar? Werken en praten ze langs elkaar heen? Loopt het daardoor stroef en wil je het graag weer laten stromen?

Neem contact op